I. KHÁI QUÁT CHUNG
1. Tên nước: Cộng hoà Ni-ca-ra-oa (Nicaragua).
2. Thủ đô: Ma-na-goa (Managua).
3. Ngày Quốc khánh: 15/9 (Ngày Độc lập, 15/9/1821, cùng các nước Trung Mỹ khác tách khỏi Tây Ban Nha).
4. Vị trí địa lý: Nằm ở Trung Mỹ, giáp Honduras ở phía Bắc, Costa Rica ở phía Nam, phía Đông giáp biển Caribe, phía Tây giáp Thái Bình Dương; là quốc gia rộng nhất Trung Mỹ.
5. Diện tích: 130.373 km2.
6. Khí hậu: Nhiệt đới.
7. Dân số: Khoảng 7 triệu người.
8. Dân tộc: Người lai (mestizo) chiếm đa số (khoảng 69%), cùng người gốc Âu, gốc Phi và bản địa.
9. Ngôn ngữ: Tiếng Tây Ban Nha (ngôn ngữ chính thức); tiếng Anh, Miskito và một số ngôn ngữ bản địa được công nhận tại khu vực bờ biển Đại Tây Dương.
10. Đơn vị tiền tệ: Córdoba (NIO).
11. Tôn giáo: Công giáo chiếm đa số, cùng cộng đồng Tin lành ngày càng tăng.
12. Chế độ chính trị: Theo Hiến pháp sửa đổi có hiệu lực từ tháng 1/2025, Nicaragua chuyển sang mô hình "đồng Tổng thống" (co-presidency), nhiệm kỳ kéo dài từ 5 lên 6 năm, không giới hạn số nhiệm kỳ. Tháng 7/2026, Tổng thống Ortega tuyên bố Nicaragua "sẽ không còn tổ chức bầu cử" nữa nhằm ngăn phe đối lập trở lại nắm quyền, đồng thời thúc đẩy sửa đổi Hiến pháp để loại các nhân vật đối lập bị quy kết là "khủng bố, phản loạn" khỏi đời sống chính trị - động thái bị Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS, dù Nicaragua đã chính thức rút khỏi từ năm 2023), Uỷ ban liên Mỹ về Nhân quyền và nhiều nước láng giềng lên án.
13. Lãnh đạo chủ chốt:
- Đồng Tổng thống: Ông Đa-ni-en Oóc-tê-ga (Daniel Ortega), lãnh đạo Mặt trận Giải phóng Dân tộc Sandino (FSLN), cầm quyền liên tục từ năm 2007 (trước đó từng làm Tổng thống giai đoạn 1985-1990).
- Đồng Tổng thống: Bà Rô-xa-ri-ô Mu-ri-giô (Rosario Murillo), phu nhân Tổng thống Ortega, giữ cương vị này từ tháng 2/2025 (trước đó là Phó Tổng thống giai đoạn 2017-2025).
- Bộ trưởng Ngoại giao: Ông Đê-nít Môn-ca-đa Cô-lin-đrết (Denis Moncada Colindres).
- Đồng Bộ trưởng Ngoại giao: Ông Van-đrắc Gien-sích-kê (Valdrack Jaentschke).
14. Cơ quan đại diện Việt Nam: Đại sứ quán Việt Nam tại Cuba kiêm nhiệm Nicaragua.
II. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
Nicaragua là một trong những nước có thu nhập bình quân đầu người thấp thứ hai khu vực Tây bán cầu, kinh tế phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp (cà phê, thịt bò, đường), dệt may xuất khẩu và kiều hối từ cộng đồng người Nicaragua ở nước ngoài. Chính quyền tiếp tục đối mặt các lệnh trừng phạt của Mỹ và phương Tây nhắm vào các quan chức và người thân trong gia đình Tổng thống Ortega, trong đó tháng 4/2026 Mỹ áp lệnh trừng phạt với hai người con của cặp đồng Tổng thống liên quan cáo buộc trục lợi từ ngành khai thác vàng để hậu thuẫn chính quyền.
III. CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI
Nicaragua theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập, duy trì quan hệ chặt chẽ với các đối tác truyền thống như Nga, Trung Quốc (thiết lập quan hệ ngoại giao từ tháng 12/2021 sau khi cắt đứt quan hệ với Đài Loan), Cuba, Venezuela và Iran. Nicaragua đã chính thức rút khỏi Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS) từ năm 2023.
Tuyên bố của Tổng thống Ortega về việc chấm dứt tổ chức bầu cử (tháng 7/2026) và kế hoạch sửa đổi Hiến pháp nhằm loại phe đối lập khỏi đời sống chính trị (dự kiến trình Quốc hội ngày 01/9/2026) đã vấp phải sự lên án mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế, trong đó có Mỹ, Liên minh châu Âu và nhiều nước Mỹ Latinh (Brazil, Chile, Panama, Guatemala, Cộng hoà Dominicana); Panama đã triệu hồi Đại sứ tại Managua về nước để tham vấn và hạ cấp quan hệ ngoại giao song phương.
IV. QUAN HỆ VIỆT NAM - NI-CA-RA-OA
1. Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao: 03/9/1979 (ngay sau thắng lợi của Cách mạng Nhân dân Sandino).
2. Những mốc lớn trong quá trình phát triển quan hệ:
- Năm 2024, nhân kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, Nicaragua mở lại Đại sứ quán tại Hà Nội, một dấu mốc quan trọng thể hiện mong muốn củng cố quan hệ song phương.
- Ngày 30/4/2025, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Nicaragua Valdrack Jaentschke, dẫn đầu đoàn Chính phủ Nicaragua dự Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025).
- Ngày 10-11/8/2026, Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam do đồng chí Lê Hồng Quang, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương dẫn đầu, thăm làm việc tại Nicaragua; hai bên ký Thoả thuận hợp tác giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Mặt trận Giải phóng Dân tộc Sandino (FSLN) giai đoạn 2026-2031, đồng thời làm việc về thương mại, đầu tư với đại diện Chính phủ Nicaragua.
3. Tình hình quan hệ Việt Nam - Nicaragua hiện nay:
Về chính trị, quan hệ hai Đảng, hai Nhà nước tiếp tục được củng cố trên nền tảng lịch sử đoàn kết trong đấu tranh giành độc lập dân tộc; việc Nicaragua mở lại Đại sứ quán tại Hà Nội và ký Thoả thuận hợp tác giữa hai Đảng giai đoạn 2026-2031 là những bước phát triển tích cực gần đây. Việt Nam hiện chưa có Đại sứ quán thường trú tại Nicaragua. Về phía Việt Nam, công tác ngoại giao được triển khai qua Đại sứ quán Việt Nam tại Cuba kiêm nhiệm Nicaragua.
Về kinh tế - thương mại, quan hệ hợp tác còn rất khiêm tốn, kim ngạch thương mại song phương trung bình khoảng 34 triệu USD/năm, chủ yếu gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, gạo, hàng dệt may, máy móc thiết bị. Hai bên xác định nông nghiệp, hạ tầng và viễn thông là những lĩnh vực nhiều tiềm năng hợp tác trong thời gian tới.
Về hợp tác đa phương, hai nước cùng là thành viên Diễn đàn hợp tác Đông Á - Mỹ Latinh (FEALAC), phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn Liên hợp quốc.
Tháng 9/2026